ส่งออกข้าวทรุด 17.5% ส.ผู้ส่งออกข้าวไทย หั่นเป้าเหลือ 7 ล้านตัน

ร.ต.ท.เจริญ เหล่าธรรมทัศน์ นายกสมาคมผู้ส่งออกข้าวไทย เปิดเผยว่า ข้อมูลจากศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร สำนักงานปลัดกระทรวงพาณิชย์ ร่วมกับกรมศุลกากร ระบุว่า เดือนมกราคม 2569 ไทยส่งออกข้าวได้ 530,287 ตัน ลดลง 17.5% จากช่วงเดียวกันปีก่อนที่ส่งออกได้ 643,144 ตัน

ด้านมูลค่าการส่งออกอยู่ที่ 9,707 ล้านบาท ลดลง 30.7% หรือคิดเป็น 313 ล้านเหรียญสหรัฐ ลดลง 23.9% สะท้อนให้เห็นถึงแรงกดดันด้านราคาข้าวในตลาดโลกที่ยังอยู่ในระดับต่ำ ประกอบกับการแข่งขันด้านราคาจากประเทศคู่แข่งสำคัญ โดยเฉพาะ อินเดีย และ เวียดนาม

เมื่อพิจารณาโครงสร้างการส่งออกตามชนิดข้าว พบว่า “ข้าวขาว” ยังเป็นสินค้าหลัก ส่งออกได้ 239,192 ตัน ลดลง 14.8% ข้าวหอมมะลิ 120,913 ตัน ลดลง 8.4% ข้าวนึ่ง 72,462 ตัน ลดลง 2.5% และข้าวหอมไทย 29,390 ตัน ลดลงถึง 31% ขณะที่ข้าวเหนียวและปลายข้าวหอมมะลิกลับขยายตัว สะท้อนความต้องการในตลาดเฉพาะกลุ่มที่ยังมีศักยภาพ

ตลาดนำเข้าสำคัญในเดือนมกราคม ได้แก่ อิรัก สหรัฐอเมริกา แอฟริกาใต้ มาเลเซีย แองโกลา แคเมอรูน เซเนกัล จีน ฟิลิปปินส์ และ ฮ่องกง โดยตลาดอิรักและสหรัฐฯ ลดลงอย่างมีนัยสำคัญ ขณะที่มาเลเซียเพิ่มขึ้น 116.9% และจีนเพิ่มขึ้น 84.5% แสดงให้เห็นถึงการเปลี่ยนทิศทางของอุปสงค์ในแต่ละภูมิภาค

สำหรับเป้าหมายการส่งออกปี 2569 สมาคมผู้ส่งออกข้าวไทยกำหนดไว้ที่ 7.03 ล้านตัน ลดลง 11% จากปี 2568 คิดเป็นมูลค่าประมาณ 130,000 ล้านบาท หรือ 4,000 ล้านเหรียญสหรัฐ ลดลงราว 12% โดยสัดส่วนหลักยังเป็นข้าวขาว 2.9 ล้านตัน ข้าวนึ่ง 1.3 ล้านตัน และข้าวหอมมะลิ 1.3 ล้านตัน

ปัจจัยเสี่ยงที่ต้องจับตา ได้แก่ ความผันผวนของค่าเงินบาท อุปทานข้าวโลกที่อยู่ในระดับสูง มาตรการภาษีของ สหรัฐอเมริกา นโยบายความมั่นคงทางอาหารของหลายประเทศ เช่น อินโดนีเซีย และ ฟิลิปปินส์ ที่ลดการนำเข้า รวมถึงความเสี่ยงจากปรากฏการณ์เอลนีโญที่อาจกระทบผลผลิต

ด้านสถานการณ์โลก กระทรวงเกษตรสหรัฐฯ (USDA) คาดว่า ปีการตลาด 2568/69 ผลผลิตข้าวโลกจะอยู่ที่ 541.28 ล้านตัน ลดลงเล็กน้อยจากปีก่อน โดย อินเดีย คาดว่าจะผลิตได้ 152 ล้านตัน สูงสุดเป็นประวัติการณ์ ขณะที่ จีน ผลิตได้ 146.33 ล้านตัน เพิ่มขึ้น 0.7% ส่วนไทยคาดว่าจะผลิตได้ 20.4 ล้านตัน ลดลง 2.1%

ด้านการค้าข้าวโลก คาดว่าปริมาณการค้าจะเพิ่มเป็น 62.76 ล้านตัน เพิ่มขึ้น 5.1% โดยอินเดียจะส่งออกสูงถึง 25 ล้านตัน เพิ่มขึ้น 15.2% เวียดนาม 7.9 ล้านตัน ลดลงเล็กน้อย ส่วนไทยคาดว่าจะส่งออกได้ราว 7.2 ล้านตัน ลดลง 8.4% จากปีก่อน

ท่ามกลางสมรภูมิการแข่งขันที่รุนแรงขึ้น การรักษาคุณภาพ การพัฒนาตลาดเฉพาะกลุ่ม และการบริหารต้นทุนอย่างมีประสิทธิภาพ จึงเป็นโจทย์ใหญ่ของผู้ส่งออกไทยในปีนี้ หากต้องการรักษาส่วนแบ่งตลาดในเวที