‘Scambodia’ รัฐอาชญากรรม – ภัยใกล้ตัวไทย      

          ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา ประเทศกัมพูชา(Cambodia)กลายเป็นที่จับตามองจากรัฐบาลนานาชาติและสื่อมวลชนทั่วโลก  ไม่ใช่ในฐานะรัฐเศรษฐกิจเกิดใหม่ในภูมิภาคอาเซียน  แต่คือแหล่งชุมนุมของนักต้มตุ๋น  (Scammer) ที่สามารถปักหลักหากินได้อย่างเป็นล่ำเป็นสันด้วยวิธีการหลอกลวงเหยื่อจากทั่วโลกผ่านช่องทางออนไลน์และโซเชียลมีเดียต่างๆ ให้หลงมอบข้อมูลส่วนตัวหรือหลงเชื่อโอนเงินให้   สะท้อนภาพของรัฐบาลกัมพูชาที่ไม่สามารถควบคุมอาชญากรรมออนไลน์  หรือเจ้าหน้าที่รัฐอาจให้การอุปถัมภ์ค้ำชูอยู่เบื้องหลัง

          ในเวทีภูมิรัฐศาสตร์โลก กัมพูชาอาจถูกมองเป็นประเทศเล็กในอาเซียนที่ไม่มีอิทธิพลมากนัก แต่ในความเป็นจริงกัมพูชากำลังกลายเป็น “ตัวหมากยุทธศาสตร์” สำคัญของจีน และในขณะเดียวกันก็เป็นประเทศที่ตกเป็นเป้าเล่นงานจากสหรัฐอเมริกา  เหตุผลสำคัญคือการพึ่งพาจีนทางเศรษฐกิจอย่างหนัก และการปล่อยให้ทุนสีเทาจีนตั้งหลักปักฐานจนก่อรูป “เศรษฐกิจเถื่อน” ที่ไร้การควบคุมและกระทบต่อภูมิภาคโดยตรง

          จีนเป็นประเทศคู่ค้ารายใหญ่ที่สุดของกัมพูชา และกลายเป็นผู้ลงทุนโดยตรงต่างชาติ (FDI) รายใหญ่ที่สุดติดต่อกันหลายปี  จากสถิติจากธนาคารกลางกัมพูชาในปี 2023 ระบุว่า กว่า 42% ของ FDI ในประเทศมาจากจีน โดยกระจุกตัวอยู่ในโครงการขนาดใหญ่ เช่น เขตเศรษฐกิจพิเศษ นิคมอุตสาหกรรม การพัฒนาเมืองสีหนุวิลล์ และโครงสร้างพื้นฐานในโครงการเส้นทางสายไหมยุคใหม่ของจีน (Belt and Road Initiative : BRI)

          โครงการสีหนุวิลล์ที่จีนสร้างขึ้น แรกๆถูกโฆษณาประชาสัมพันธ์ว่าเป็น “มาเก๊าแห่งใหม่” แต่ทำไปทำมากลับกลายเป็นเมืองที่ถูกครอบงำด้วยธุรกิจสีเทาและสีดำ  นอกจากคาสิโนที่ผุดเป็นดอกเห็ดอยู่เบื้องหน้า  แต่เบื้องหลังคือการใช้แรงงานผิดกฎหมาย  ยาเสพติด ขบวนการค้ากามข้ามชาติ  ขบวนการสแกมเมอร์  แก๊งคอลเซ็นเตอร์ ฯลฯ  ที่สร้างรายได้อย่างเป็นกอบเป็นกำให้แก่กัมพูชาและกลุ่มผู้ปกครองประเทศจนเกิดคำว่า “Scambodia”

          ภาพจริงของกัมพูชาถูกเปิดต่อชาวโลกเมื่อวันที่ 1 พฤษภาคม 2025 กระทรวงการคลังของสหรัฐฯ โดยสำนักงานควบคุมสินทรัพย์ต่างประเทศ (OFAC) ประกาศขึ้นบัญชีดำบริษัท Huione Group ซึ่งมีฐานอยู่ในกัมพูชา โดยระบุว่าเป็น “ศูนย์กลางเครือข่ายฟอกเงิน” มูลค่าหลายพันล้านดอลลาร์สหรัฐ ที่ใช้ในการเคลื่อนย้ายเงินผิดกฎหมายจากกิจกรรมหลอกลวงออนไลน์  การพนันผิดกฎหมาย การค้ามนุษย์ และแม้กระทั่งความเกี่ยวพันกับหน่วยแฮกเกอร์ของเกาหลีเหนือ

          Huione Group มีบริษัทลูกหลายแห่ง เช่น Huione Pay, Huione Guarantee และ Huione Marketplace ซึ่งให้บริการด้านการเงินผ่านระบบแชทเข้ารหัสบน Telegram โดยสร้างกลุ่มปิดที่ทำหน้าที่เสมือน “ตลาดมืด” สำหรับการโอนเงินผิดกฎหมาย มีการพบธุรกรรมมากกว่า 2.7หมื่นล้านดอลลาร์ในช่วง 3 ปีที่ผ่านมา  แม้จะเป็นบริษัทเอกชนในทางกฎหมาย แต่มีความเชื่อมโยงแนบแน่นกับกลุ่มการเมืองในกัมพูชา โดยเฉพาะกลุ่มชนชั้นนำที่อยู่ใกล้ชิดพรรคประชาชนกัมพูชา (CPP)

          รายงานจาก Humanity Research Consultancy ระบุว่า นายฮุน ชานีธ ลูกพี่ลูกน้องของนายกรัฐมนตรีฮุน มาเนต และเป็นหลานของอดีตผู้นำฮุน เซน เป็นกรรมการผู้จัดการของ Huione Pay และถือหุ้นผ่านบริษัทในฮ่องกง โดยการถือหุ้นซ้อนผ่านเครือข่ายนิติบุคคลนอกประเทศ  ซึ่งอาจชี้ให้เห็นถึงความพยายามปกปิดเส้นทางการเงินและทรัพย์สินในต่างประเทศ

          นอกจากนี้มหาเศรษฐีระดับ “ออกญา” อย่าง หลี่ ยง พัท และ กก อาน ซึ่งทั้งสองเคยมีความเกี่ยวข้องกับโครงการกาสิโนและอุตสาหกรรมโครงสร้างพื้นฐานขนาดใหญ่ในกัมพูชา  ต่างถูกสหรัฐฯ คว่ำบาตรในช่วงปลายปี 2023–2024 โดยระบุว่าเกี่ยวข้องกับศูนย์กักกันแรงงานและฟอกเงินจากการพนันข้ามชาติ ทั้งคู่ถือเป็น “กระเป๋าเงิน” ทางการเมืองของพรรค CPP ในช่วงสองทศวรรษที่ผ่านมา

          “สแกมเซ็นเตอร์” ส่วนใหญ่ตั้งอยู่ในเมืองชายแดนของกัมพูชา เช่น ปอยเปต พระสีหนุ และบาเวตโดยเฉพาะพระสีหนุซึ่งเปลี่ยนจากเมืองตากอากาศสู่ศูนย์กลางค้ายาและฟอกเงินเต็มรูปแบบ ตามรายงานของ สำนักงานยาเสพติดและอาชญากรรมแห่งสหประชาชาติ(UNODC) พบว่าแรงงานอย่างน้อย 100,000 คนถูกกักขังและบังคับให้ทำงานในศูนย์เหล่านี้ในปีเดียวเท่านั้น โดยมีการใช้ความรุนแรง การล่อลวงผ่านโฆษณาเท็จ และการขู่เข็ญไม่ให้หลบหนี

          ภายใต้แรงกดดันจากนานาชาติ รัฐบาลกัมพูชากลับไม่ยอมรับความผิดหรือเร่งแก้ไขปัญหาอย่างจริงจัง ตรงกันข้าม กลับเริ่มเบี่ยงประเด็นและสร้างกระแสในประเทศโดยอ้างปัญหาความขัดแย้งเรื่องเขตแดนกับประเทศไทย  ทั้งในประเด็นเขตแดนบริเวณเขาพระวิหาร และกรณีข้อพิพาทเชิงประวัติศาสตร์อื่นๆที่เคยสงบลงแล้ว   

          ผู้นำกัมพูชา ทั้งฮุน มาเนต นายกรัฐมนตรี และฮุน เซน อดีตผู้นำ ที่เคยแสดงความสนิทชิดเชื้อกับผู้นำไทยและอดีตผู้นำไทย  ต่างแสดงละครจุดชนวนความขัดแย้ง  ปลุกปั่นชาวเขมรออกมาแสดงความรักชาติ  เรียกแรงงานกลับบ้าน  เรียกนักศึกษากลับบ้าน  จะปิดด่านเลิกคบค้ากับไทย นำข้อพิพาทขึ้นสู่ศาลโลก

           กลยุทธ์การเบี่ยงเบนประเด็นเช่นนี้ถือเป็นรูปแบบหนึ่งของ “วาทกรรมแห่งความรักชาติ” ที่ถูกใช้เพื่อปิดบังวิกฤติศรัทธาในระดับนานาชาติ และรักษาความชอบธรรมของชนชั้นนำที่กำลังถูกตรวจสอบอย่างเข้มข้น โดยอาศัยการกระตุ้นความรู้สึกชาตินิยมมาเบี่ยงเบนความสนใจของประชาชนออกจากประเด็นธุรกิจสีเทา และการละเมิดสิทธิมนุษยชนในประเทศของตน 

          สิ่งที่เจ็บแสบที่สุดที่ฮุน เซน กระทำอย่างไร้ยางอาย ขาดจิตสำนึกของความเป็นผู้นำประเทศ คือการนำเสียงสนทนาของตัวเองกับแพทองธาร ชินวัตร นายกรัฐมนตรีไทย  ที่คุยกันแบบลุงกับหลานมาออกมาเผยแพร่ต่อชาวโลกในเชิงบอกให้รู้ว่าผู้นำไทยพยายามร้องขอต่อกัมพูชา  ซึ่งไม่เพียงทำลายศักดิ์ศรีของประเทศไทย  แต่ยังสั่นคลอนการเมืองภายในประเทศไทยที่อาจจะนำไปสู่การลาออกของนายกรัฐมนตรี หรือการยุบสภาเพื่อล้างไพ่การเมืองใหม่

          การเมืองไทยวันข้างหน้าจะเป็นอย่างไรก็ว่ากันไป  แต่ปัญหาที่ไทยไม่อาจเพิกเฉยคือ เส้นทางการเงินและการค้ามนุษย์จากกัมพูชาที่เริ่มไหลบ่าเข้าสู่ฝั่งไทย โดยเฉพาะจังหวัดชายแดน เช่น สระแก้ว อรัญประเทศ และตราด มีรายงานว่ากลุ่มเครือข่ายฟอกเงินบางส่วนเริ่มใช้ระบบโอนเงินผ่านบุคคลสัญชาติไทยเพื่อหลีกเลี่ยงมาตรการตรวจสอบของสหรัฐฯ ขณะที่คนไทยจำนวนไม่น้อยกลายเป็นเหยื่อของศูนย์สแกม ทั้งในฐานะลูกจ้างและผู้เสียหาย

          ภายใต้บริบทนี้ ไทยไม่จำเป็นต้องไว้หน้ากัมพูชากันอีกต่อไปแล้ว  ไทยควรแสดงบทบาทอย่างแข็งขันมากขึ้น ไม่ใช่เพียงเพื่อรักษาผลประโยชน์ทางการเมืองชายแดน  แต่เพื่อเป็นผู้นำในระดับภูมิภาคด้านการต่อต้านอาชญากรรมข้ามชาติ จำเป็นต้องมีการประสานงานใกล้ชิดกับองค์กรสากลระหว่างประเทศ เพื่อสกัดเส้นทางเงินผิดกฎหมาย และร่วมมือในการผลักดันให้กัมพูชามีมาตรการปฏิรูปภายในอย่างแท้จริง

          ท้ายที่สุด “Scambodia” ไม่ควรถูกมองว่าเป็นเพียงวาทกรรมเสียดสี หากแต่คือสัญญาณเตือนว่ารัฐหนึ่งอาจกลายสภาพจากประเทศปกติ สู่การเป็น “รัฐอาชญากรรม” ได้อย่างไรเมื่อผู้มีอำนาจที่ขาดหลักธรรมาภิบาล  สนใจแต่ประโยชน์ส่วนตน  มองข้ามหัวเพื่อนบ้านที่พยายามให้เกียรติ และประชาคมโลกละเลยที่จะตรวจสอบอย่างจริงจัง

……………………………………