ชาวลับแลยิ้มออก! ทส.มอบ “สมุดดิจิทัล” รับรองสิทธิทำกินในป่าไม้ถาวร ปลดล็อกความมั่นคง 370 ราย 496 แปลง กว่า 2 พันไร่ นำร่องแห่งแรก เชื่อมสิทธิชุมชน–อนุรักษ์ป่าอย่างยั่งยืน

อุตรดิตถ์ – อีกก้าวสำคัญของการแก้ไขปัญหาที่ดินทำกินในพื้นที่ป่า เมื่อกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (ทส.) เดินหน้ามอบ “สมุดประจำตัวในรูปแบบดิจิทัล” ให้ประชาชน อ.ลับแล จ.อุตรดิตถ์ จำนวน 370 ราย ครอบคลุม 496 แปลง เนื้อที่กว่า 2,054 ไร่ เพื่อรับรองการอยู่อาศัยและทำกินอย่างถูกต้องตามมาตรการที่ภาครัฐกำหนด พร้อมสร้างความมั่นคงในการประกอบอาชีพควบคู่กับการดูแลผืนป่าอย่างยั่งยืน

ดร.รวีวรรณ ภูริเดช ปลัดกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เป็นประธานในพิธีมอบสมุดประจำตัวดิจิทัลแก่ราษฎรที่ได้รับการแก้ไขปัญหาการอยู่อาศัยและทำกินในพื้นที่ป่าไม้ถาวร ตามมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 2 มิถุนายน 2569 ณ อาคารหอประชุมตลาดกลางผลไม้ OTOP เทศบาลตำบลหัวดง อ.ลับแล จ.อุตรดิตถ์

ภายในงานมี นายนิกร ศิรโรจนานนท์ อธิบดีกรมป่าไม้ นายภูริวัจน์ โชตินพรัตน์ รองผู้ว่าราชการจังหวัดอุตรดิตถ์ ตลอดจนหัวหน้าส่วนราชการ ผู้นำชุมชน และประชาชนในพื้นที่เข้าร่วม

จากปัญหาที่ดินทำกิน สู่ “ความมั่นคง” ของชุมชน

ดร.รวีวรรณ กล่าวว่า กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมเร่งดำเนินการตามนโยบายรัฐบาลในการแก้ไขปัญหาการอยู่อาศัยและที่ดินทำกินของประชาชนในพื้นที่ป่าประเภทต่าง ๆ หลังจากก่อนหน้านี้สามารถขับเคลื่อนการแก้ไขปัญหาในพื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติไปแล้ว วันนี้จึงเป็นอีกก้าวสำคัญของการดำเนินงานในพื้นที่ “ป่าไม้ถาวร”

เป้าหมายสำคัญไม่ได้อยู่เพียงการจัดระเบียบพื้นที่ แต่ต้องการสร้างความมั่นคงในการดำรงชีวิตและการประกอบอาชีพให้ประชาชน ควบคู่กับการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคม ตลอดจนการฟื้นฟูทรัพยากรธรรมชาติ รักษาสมดุลระบบนิเวศและความหลากหลายทางชีวภาพของท้องถิ่น

สำหรับประชาชนที่ได้รับการแก้ไขปัญหาในครั้งนี้มีทั้งสิ้น 370 ราย 496 แปลง เนื้อที่รวม 2,054 ไร่ 3 งาน 3 ตารางวา ครอบคลุม 3 หมู่บ้านใน ต.แม่พูล ได้แก่ บ้านนอกด่าน หมู่ 4 จำนวน 182 แปลง เนื้อที่ 1,059 ไร่ 1 งาน 49 ตารางวา, บ้านผามูบ หมู่ 7 จำนวน 194 แปลง เนื้อที่ 803 ไร่ 2 งาน 95 ตารางวา และบ้านมหาราช หมู่ 11 จำนวน 54 แปลง เนื้อที่ 191 ไร่ 2 งาน 59 ตารางวา

นำร่อง “สมุดดิจิทัล” แห่งแรกในพื้นที่ป่าไม้ถาวร

ความพิเศษของการดำเนินงานครั้งนี้ คือการมอบ “สมุดประจำตัวในรูปแบบดิจิทัล” เป็นแห่งแรกในพื้นที่ป่าไม้ถาวร สะท้อนการนำเทคโนโลยีมาปรับใช้กับบริการภาครัฐ ช่วยให้ประชาชนสามารถตรวจสอบข้อมูลสิทธิของตนเองได้สะดวกและรวดเร็วยิ่งขึ้น

ดร.รวีวรรณ ระบุว่า ระบบดังกล่าวจะช่วยสร้างความอุ่นใจในการประกอบอาชีพและพัฒนาพื้นที่ทำกิน รวมถึงสร้างความต่อเนื่องและความมั่นคงให้ครอบครัวในอนาคต ภายใต้หลักเกณฑ์และเงื่อนไขที่กฎหมายกำหนด

“คนอยู่กับป่า” ต้องเดินไปด้วยกัน

ด้านนายนิกร ศิรโรจนานนท์ อธิบดีกรมป่าไม้ กล่าวว่า พื้นที่ อ.ลับแล ได้ดำเนินการแก้ไขปัญหาในเขตป่าสงวนแห่งชาติไปแล้ว แต่ยังมีประชาชนบางส่วนที่อาศัยและทำกินอยู่ในพื้นที่ป่าไม้ถาวรและรอการแก้ไขปัญหา กระทั่งคณะรัฐมนตรีมีมติเมื่อวันที่ 2 มิถุนายน 2569 เห็นชอบพื้นที่เป้าหมายและกรอบมาตรการ โดยมอบหมายให้กรมป่าไม้ดำเนินการรับรองการอยู่อาศัยและทำกินในลักษณะแปลงรวม

กรมป่าไม้จึงดำเนินโครงการในพื้นที่ป่าไม้ถาวร “ป่าที่จะดำเนินการหมายเลข 59” ต.แม่พูล อ.ลับแล เพื่อให้ประชาชนสามารถอยู่อาศัยและทำกินภายใต้กรอบที่กำหนดอย่างชัดเจน

อย่างไรก็ตาม เป้าหมายของโครงการไม่ได้หยุดอยู่เพียงการแก้ปัญหาเรื่องสิทธิทำกิน แต่ยังมุ่งสร้างความร่วมมือระหว่างประชาชนกับภาครัฐในการ อนุรักษ์และฟื้นฟูป่า ป้องกันการบุกรุกพื้นที่เพิ่มเติม และส่งเสริมการใช้ประโยชน์ที่ดินอย่างยั่งยืน

จึงนับเป็นอีกโมเดลสำคัญของการเปลี่ยนโจทย์จากความขัดแย้งเรื่อง “คนกับป่า” ไปสู่การสร้างสมดุลให้ “คนอยู่ได้ ป่าอยู่ได้ และชุมชนเดินหน้าต่อได้อย่างมั่นคง”