รู้ทันก่อนสาย! รวมวิธีป้องกันต่อมลูกหมากโต

ผู้ชายที่อายุเข้าสู่เลข 5 ปัญหาที่พบได้บ่อย ๆ คือโรคต่อมลูกหมากโตภาวะความเสื่อมตามธรรมชาติที่หลีกเลี่ยงได้ยาก ซึ่งต่อมลูกหมาก คืออวัยวะสำคัญในระบบสืบพันธุ์เพศชาย มีรูปร่างคล้ายลูกเกาลัด อยู่บริเวณใต้กระเพาะปัสสาวะและหุ้มรอบท่อปัสสาวะส่วนต้น ทำหน้าที่สร้างสารที่เป็นส่วนประกอบของน้ำอสุจิ แต่เมื่อ

ฮอร์โมนในร่างกายเปลี่ยนแปลงตามวัย เนื้อเยื่อต่อมลูกหมากอาจขยายขนาดใหญ่ขึ้นจนไปเบียดทับท่อปัสสาวะ ทำให้เกิดปัญหาในการขับถ่ายปัสสาวะ เช่น ปัสสาวะไม่พุ่ง ปัสสาวะบ่อยตอนกลางคืน หรือปัสสาวะเล็ดราด ซึ่งส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตและความมั่นใจอย่างมหาศาล

บทความนี้เราได้นำข้อมูลเกี่ยวกับต่อมลูกหมากโตมาจากโรงพยาบาลจุฬารัตน์ 9 แอร์พอร์ต เพื่อช่วยให้เข้าใจโรคนี้มากขึ้น พร้อมแชร์แนวทางการป้องกันต่อมลูกหมากโต พร้อมอัปเดตเทคโนโลยีผ่าตัดรักษาต่อมลูกหมากที่จะช่วยให้คุณกลับมาใช้ชีวิตได้อย่างมีความสุขอีกครั้ง

ต่อมลูกหมากโตอันตรายไหม

ต่อมลูกหมากโตเป็นภาวะที่ไม่อันตราย และไม่ใช่โรคมะเร็ง และไม่ได้เพิ่มความเสี่ยงในการเป็นมะเร็งต่อมลูกหมาก แต่อย่างไรก็ตามภาวะต่อมลูกหมากโตนั้นรบกวนการใช้ชีวิตประจำวัน หากปล่อยทิ้งไว้โดยไม่ได้รับการรักษา ขนาดของต่อมลูกหมากที่โตขึ้นจะกดทับท่อปัสสาวะจนมิด ทำให้ปัสสาวะไม่ออก ซึ่งสร้างความเจ็บปวดทรมาน และอาจนำไปสู่ภาวะแทรกซ้อนทางระบบทางเดินปัสสาวะที่ส่งผลเสียต่อสุขภาพในระยะยาวได้

ต่อมลูกหมากโตเสี่ยงโรคอะไร

หากตรวจพบว่าเป็นโรคต่อมลูกหมากโต แต่ไม่ทำการรักษา ปล่อยทิ้งไว้ไม่เพียงแต่ทำให้คุณภาพชีวิตแย่ลง แต่ยังทำให้เกิดโรคแทรกซ้อนที่อันตรายอื่น ๆ ตามมาอีกด้วย เมื่อปัสสาวะคั่งค้างอยู่ในกระเพาะปัสสาวะเป็นเวลานาน จะกลายเป็นแหล่งสะสมของเชื้อแบคทีเรีย ก่อให้เกิดการติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะ นอกจากนี้ตะกอนในปัสสาวะอาจจับตัวเป็นก้อนจนเกิดนิ่วในกระเพาะปัสสาวะ และที่ร้ายแรงที่สุดคือแรงดันจากการเบ่งปัสสาวะและการคั่งค้างอาจส่งผลกระทบย้อนกลับไปทำลายการทำงานของไต จนนำไปสู่ภาวะไตเสื่อมหรือไตวายได้

รวมวิธีป้องกันต่อลูกหมากโต

ปรับพฤติกรรมการดื่มน้ำให้ถูกวิธี

การดื่มน้ำสะอาดให้เพียงพอ อย่างน้อยวันละ 8 แก้ว หรือประมาณ 2 ลิตร เพื่อช่วยขับของเสียและลดโอกาสการติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะ แต่ต้องลดปริมาณน้ำก่อนนอน โดยควรงดดื่มน้ำ 1-2 ชั่วโมงก่อนเข้านอน เพื่อลดอาการปวดปัสสาวะบ่อยในช่วงกลางคืน ซึ่งจะช่วยให้คุณนอนหลับพักผ่อนได้เต็มอิ่มมากขึ้น

หลีกเลี่ยงเครื่องดื่มกระตุ้น

เครื่องดื่มที่มีคาเฟอีน เช่น ชา กาแฟ น้ำอัดลม รวมถึงเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ มีฤทธิ์ในการขับปัสสาวะจะไปกระตุ้นให้ปวดปัสสาวะบ่อยขึ้น และอาจทำให้เกิดการระคายเคืองต่อกระเพาะปัสสาวะ ทำให้กลั้นปัสสาวะได้ยากขึ้น

ฝึกนิสัยการขับถ่าย ไม่กลั้นปัสสาวะ

การกลั้นปัสสาวะเป็นเวลานานจะทำให้กระเพาะปัสสาวะเสียความยืดหยุ่นและอาจทำให้ต่อมลูกหมากระบมได้ เมื่อรู้สึกปวดควรเข้าห้องน้ำทันที และไม่ควรพยายามเบ่งปัสสาวะแรง ๆ เพราะจะไปเพิ่มแรงดันในต่อมลูกหมากและกระเพาะปัสสาวะ

เทคนิคการปัสสาวะซ้ำ

สำหรับผู้ที่รู้สึกว่าปัสสาวะไม่สุด แนะนำให้ปัสสาวะออกมาครั้งหนึ่งก่อน จากนั้นรอสักพัก หรือเดินย่ำเท้าเล็กน้อย แล้วลองปัสสาวะซ้ำอีกครั้ง เพื่อไล่น้ำปัสสาวะที่คั่งค้างอยู่ออกให้หมด ช่วยลดความเสี่ยงการติดเชื้อและการเกิดนิ่วในกระเพาะปัสสาวะได้

หลีกเลี่ยงยาบางชนิด

ยาบางชนิด อย่างยาแก้แพ้และยาแก้คัดจมูกบางตัว มีผลข้างเคียงที่ทำให้ท่อปัสสาวะบีบตัวและปัสสาวะลำบากขึ้น หากคุณมีภาวะต่อมลูกหมากโตอยู่แล้ว ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนซื้อยาเหล่านี้มารับประทาน

ควบคุมน้ำหนักและออกกำลังกาย

ไขมันส่วนเกินสามารถส่งผลกระทบต่อระดับฮอร์โมนในร่างกาย ซึ่งอาจกระตุ้นให้ต่อมลูกหมากโตเร็วขึ้น การออกกำลังกายสม่ำเสมอ โดยเฉพาะการบริหารกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกราน จะช่วยให้การควบคุมการขับถ่ายดีขึ้น

เมื่อเป็นต่อมลูกหมากโต รักษาด้วยวิธีใดได้บ้าง

หากการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมและการใช้ยายังไม่สามารถควบคุมอาการได้ หรือผู้ป่วยเริ่มมีภาวะแทรกซ้อน เช่น ปัสสาวะไม่ออกเลย ปัสสาวะเป็นเลือด หรือพบก้อนนิ่ว แพทย์จะพิจารณาวิธีการรักษาด้วยการผ่าตัด ซึ่งในปัจจุบันเทคโนโลยีทางการแพทย์ก้าวหน้าไปมาก ทำให้การผ่าตัดไม่ได้น่ากลัวอย่างที่คิด เน้นแผลเล็ก เจ็บน้อย และฟื้นตัวไว โดยมี 2 วิธีหลักที่ได้รับความนิยม ดังนี้

การผ่าตัดต่อมลูกหมากแบบส่องกล้องผ่านทางท่อปัสสาวะ

การผ่าตัดต่อมลูกหมากโตด้วยวิธี TURP (Transurethral Resection of the Prostate) คือการรักษาที่แพทย์จะสอดกล้องขนาดเล็กเข้าทางท่อปัสสาวะ โดยที่ไม่มีรอยแผลภายนอกร่างกาย จากนั้นใช้เครื่องมือที่มีขดลวดไฟฟ้าทำการตัดและขูดเนื้อเยื่อต่อมลูกหมากส่วนที่อุดกั้นออกเป็นชิ้นเล็ก ๆ วิธีนี้มีประสิทธิภาพสูงในการเปิดทางเดินปัสสาวะให้โล่งขึ้น ผู้ป่วยสามารถกลับมาปัสสาวะได้แรงและสะดวกขึ้นอย่างเห็นได้ชัด เหมาะสำหรับผู้ป่วยที่มีขนาดต่อมลูกหมากโตปานกลางถึงใหญ่

การผ่าตัดต่อมลูกหมากด้วยเลเซอร์

การผ่าตัดต่อมลูกหมากด้วยเลเซอร์ คือทางเลือกใหม่ที่ปลอดภัยและมีความแม่นยำ รักษาโดยแพทย์จะสอดเส้นใยเลเซอร์ผ่านกล้องเข้าสู่ท่อปัสสาวะ พลังงานเลเซอร์จะทำการระเหิดหรือตัดเลาะเนื้อเยื่อต่อมลูกหมากส่วนเกินออก ข้อดีที่โดดเด่นคือเสียเลือดน้อยมาก จึงเหมาะสำหรับผู้ป่วยสูงอายุ ผู้ที่มีโรคหัวใจ หรือผู้ที่ต้องรับประทานยาละลายลิ่มเลือด นอกจากนี้ยังลดระยะเวลาการนอนโรงพยาบาลและพักฟื้นได้เร็วกว่าแบบเดิม

สรุปบทความ

โรคต่อมลูกหมากโตเป็นเรื่องธรรมชาติของผู้ชายเมื่ออายุมากขึ้น แต่ไม่ใช่เรื่องที่ควรละเลย การรู้เท่าทันและดูแลตัวเองตาม รวมถึงป้องกันการต่อมลูกหมากโตจะช่วยชะลอความเสื่อมและลดความรุนแรงของอาการได้ สิ่งสำคัญคือการหมั่นสังเกตความผิดปกติของการขับถ่ายปัสสาวะ หากพบสัญญาณเตือน เช่น ปัสสาวะบ่อย ปัสสาวะไม่สุด หรือต้องเบ่งนาน ควรรีบเข้าพบแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัย เพราะการรักษาในระยะเริ่มต้นย่อมให้ผลลัพธ์ที่ดีกว่าเสมอ