ยาคุมฉุกเฉินต้องกินภายในกี่ชั่วโมง ต้องระวังอะไรบ้าง
เหตุการณ์ไม่คาดฝันอาจเกิดขึ้นได้เสมอ ไม่ว่าจะเป็นถุงยางอนามัยแตก ลืมกินยาคุมกำเนิดแบบปกติ หรือไม่ได้ป้องกันขณะมีเพศสัมพันธ์ แล้วเกิดความกังวลว่าจะตั้งครรภ์ขึ้นมา ยาคุมฉุกเฉินก็เป็นตัวช่วยที่หลายคนนึกถึงเป็นอันดับแรก แต่ยาชนิดนี้คืออะไร มีหลักการทำงานอย่างไร และที่สำคัญ ยาคุมฉุกเฉินต้องกินภายในกี่ชั่วโมง ถึงจะได้ผลดีที่สุด วันนี้เราจะมาทำความเข้าใจกันแบบหมดเปลือก
ยาคุมฉุกเฉินคืออะไร? ทำความเข้าใจก่อนใช้
ยาคุมฉุกเฉิน เป็นยาเม็ดฮอร์โมนที่มีปริมาณสูงกว่ายาคุมกำเนิดปกติหลายเท่า ออกฤทธิ์โดยการเข้าไปรบกวนการทำงานของฮอร์โมนในร่างกาย เพื่อยับยั้งหรือชะลอการตกไข่ ทำให้ไข่กับอสุจิไม่สามารถปฏิสนธิกันได้ หรือหากมีการปฏิสนธิแล้ว ยานี้ก็จะทำให้เยื่อบุโพรงมดลูกไม่พร้อมสำหรับการฝังตัวของตัวอ่อน จึงช่วยป้องกันการตั้งครรภ์ได้ แต่ต้องทำความเข้าใจก่อนว่า ยาคุมฉุกเฉินไม่ได้มีประสิทธิภาพ 100% และไม่สามารถป้องกันโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ได้
ยาคุมฉุกเฉินต้องกินภายในกี่ชั่วโมง ?
คำถามที่พบบ่อยที่สุดคือ ยาคุมฉุกเฉินต้องกินภายในกี่ชั่วโมง ? คำตอบคือ ควรกินให้เร็วที่สุดเท่าที่จะทำได้ หลังจากมีเพศสัมพันธ์ที่ไม่ได้ป้องกันหรือเกิดเหตุผิดพลาดขึ้น ยิ่งกินเร็วเท่าไหร่ ประสิทธิภาพก็จะยิ่งสูงขึ้นเท่านั้น โดยช่วงเวลาที่เหมาะสมที่สุดคือภายใน 24 ชั่วโมงแรก ซึ่งประสิทธิภาพจะสูงถึงประมาณ 95% และยังสามารถกินได้ภายใน 72 ชั่วโมง (3 วัน) หลังจากมีเพศสัมพันธ์ แต่ประสิทธิภาพก็จะลดลงเหลือประมาณ 85% และบางชนิดอาจกินได้ถึง 120 ชั่วโมง (5 วัน) แต่อย่างไรก็ตาม ถ้ากังวลเรื่องการตั้งครรภ์ ควรเริ่มกิน ยาคุมฉุกเฉิน ทันทีหลังเหตุการณ์ไม่คาดฝัน ดังนั้น ไม่ต้องถามว่ายาคุมฉุกเฉินต้องกินภายในกี่ชั่วโมง แนะนำให้กินให้เร็วที่สุดหลังจากมีเพศสัมพันธ์
3 มุมมองที่ต้องรู้ ก่อนตัดสินใจใช้ยาคุมฉุกเฉิน
- ไม่ควรใช้แทนยาคุมกำเนิดปกติ ยาคุมฉุกเฉินไม่ใช่ทางออกสำหรับการคุมกำเนิดในระยะยาว เพราะเป็นยาฮอร์โมนในปริมาณสูง การใช้บ่อย ๆ จะทำให้รอบเดือนมาไม่ปกติ เลือดออกกะปริดกะปรอย หรือมีอาการข้างเคียงอื่น ๆ ที่ไม่พึงประสงค์ตามมา ดังนั้น การวางแผนคุมกำเนิดด้วยวิธีอื่น ๆ เช่น ยาคุมรายเดือน หรือการฉีดยาคุมกำเนิด จึงเป็นทางเลือกที่ดีกว่าในระยะยาว และใช้ยาคุมฉุกเฉิน ก็ต่อเมื่อจำเป็นจริง ๆ เท่านั้น
- รู้จักร่างกายตัวเอง ผลข้างเคียงจากการกิน ยาคุมฉุกเฉิน ที่พบได้บ่อยคืออาการคลื่นไส้ อาเจียน ปวดหัว และปวดท้องน้อย บางคนอาจมีอาการคัดตึงเต้านมหรือวิงเวียนศีรษะร่วมด้วย แต่ไม่ต้องกังวลไป อาการเหล่านี้มักจะหายไปเองภายใน 1-2 วัน หากกินยาแล้วอาเจียนภายใน 2 ชั่วโมง ให้ปรึกษาเภสัชกรเพื่อพิจารณากินยาซ้ำ
- มีเพศสัมพันธ์หลังกินยาคุมฉุกเฉินแล้วต้องทำยังไง? การกินยาคุมฉุกเฉิน สามารถป้องกันการตั้งครรภ์ได้เฉพาะเหตุการณ์ที่มีเพศสัมพันธ์ครั้งล่าสุดเท่านั้น หากมีเพศสัมพันธ์อีกครั้งหลังกินยาไปแล้ว ประสิทธิภาพในการป้องกันการตั้งครรภ์จะลดลงและไม่มีผลป้องกันอีกต่อไป ดังนั้น ถ้าจะป้องกันการตั้งครรภ์ควรใช้วิธีอื่นควบคู่ไปด้วย
ยาคุมฉุกเฉิน ไม่ใช่ยาคุมกำเนิดปกติที่ใช้ได้บ่อย ๆ แต่เป็นตัวช่วยในยามฉุกเฉินจริง ๆ หากถามว่ายาคุมฉุกเฉินต้องกินภายในกี่ชั่วโมง คำตอบคือ ควรกินให้เร็วที่สุดหลังจากมีเพศสัมพันธ์ที่ไม่ได้ป้องกัน และประสิทธิภาพจะดีที่สุดเมื่อกินภายใน 24 ชั่วโมง และสามารถกินได้ถึง 72 ชั่วโมงหลังจากนั้น อย่างไรก็ตามยาคุมฉุกเฉินต้องกินภายในกี่ชั่วโมงนั้นขึ้นอยู่กับสถานการณ์และชนิดของยาด้วย การกินยาชนิดนี้บ่อยเกินไปอาจส่งผลเสียต่อสุขภาพในระยะยาวได้ การวางแผนคุมกำเนิดที่เหมาะสมจึงเป็นสิ่งสำคัญที่สุด ถ้ามีข้อสงสัยหรืออยากปรึกษาเรื่องการคุมกำเนิดเพิ่มเติม สามารถสอบถามเภสัชกรใกล้บ้านได้เลย
