ผ่าตัดลิ้นหัวใจไมทรัล (Mitral valve) “แผลเล็ก”
ถ้าพูดถึงการผ่าตัดหัวใจ ภาพจำของหลายคนคงหนีไม่พ้นการผ่าเปิดกลางหน้าอกที่ต้องตัดกระดูก เจ็บแผลนาน พักฟื้นเป็นเดือน และทิ้งรอยแผลเป็นยาวไว้เป็นที่ระลึก แต่วันนี้เทคโนโลยีทางการแพทย์ไปไกลกว่านั้นมาก โดย ผศ.นพ.บุลวัชร์ หอมวิเศษ ศัลยแพทย์เฉพาะทางด้านโรคหัวใจและทรวงอก ศูนย์โรคหัวใจและทรวงอก โรงพยาบาลนวเวช ได้บอกเล่าถึงนวัตกรรมการรักษาโรคลิ้นหัวใจไมทรัลด้วย เทคนิค MIMVS (Minimally Invasive Mitral Valve Surgery) หรือการผ่าตัดซ่อมหรือเปลี่ยนลิ้นหัวใจไมทรัลแบบส่องกล้องแผลเล็ก ที่จะช่วยลดความทรมานและคืนคุณภาพชีวิตที่ดีให้ผู้ป่วยได้อย่างรวดเร็ว
โดยปกติแล้ว “ลิ้นหัวใจไมทรัล” ทำหน้าที่เหมือนวาล์วทางเดียวคอยกั้นระหว่างหัวใจห้องบนซ้ายและห้องล่างซ้าย เพื่อให้เลือดแดงไหลไปเลี้ยงร่างกายและปิดสนิทไม่ให้เลือดไหลย้อนกลับไปที่ปอด แต่หากลิ้นหัวใจเกิดความผิดปกติจะนำไปสู่ 2 โรคสำคัญ คือ โรคลิ้นหัวใจไมทรัลรั่ว ที่เปรียบเหมือนประตูทำงานเสื่อมตามวัยจนปิดไม่สนิท ทำให้เลือดไหลย้อนกลับจนผู้ป่วยเหนื่อยง่ายเมื่อออกแรง นอนราบไม่ได้ และเท้าบวม ส่วนอีกโรคคือ โรคลิ้นหัวใจไมทรัลตีบ ที่เปรียบเหมือนประตูฝืดจากหินปูนเกาะ ซึ่งมักมีสาเหตุมาจากไข้รูมาติกในอดีต ส่งผลให้เลือดไหลผ่านยาก จนเกิดอาการใจสั่น หอบเหนื่อย หรือไอเป็นเลือด ซึ่งทั้งสองภาวะนี้หากปล่อยทิ้งไว้จะทำให้หัวใจทำงานหนักจนนำไปสู่ภาวะน้ำท่วมปอดที่เป็นอันตรายถึงชีวิต
สำหรับการผ่าตัดด้วยเทคนิค MIMVS ถือเป็นทางออกยุคใหม่ที่เข้ามาตอบโจทย์เรื่องนี้ โดยศัลยแพทย์จะเปิดแผลขนาดเล็กเพียง 4–5 เซนติเมตร บริเวณใต้ราวนมหรือข้างลำตัวด้านขวา แทนการผ่าตัดเปิดหน้าอกดั้งเดิม จากนั้นจะสอดกล้องความละเอียดสูงร่วมกับเครื่องมือผ่าตัดขนาดเล็กเรียวยาวเข้าไปทำการซ่อมแซมหรือเปลี่ยนลิ้นหัวใจ โดยมองภาพผ่านจอมอนิเตอร์ และเปลี่ยนมาเชื่อมต่อเครื่องหัวใจและปอดเทียมผ่านเส้นเลือดบริเวณขาหนีบแทน เทคนิคนี้จึงช่วยลดการบาดเจ็บของเนื้อเยื่อ ลดการเสียเลือด และลดความเสี่ยงในการติดเชื้อ ทำให้ผู้ป่วยเจ็บแผลน้อยลง ฟื้นตัวได้เร็ว และใช้เวลาพักฟื้นในโรงพยาบาลสั้นลงอย่างมาก ซึ่งเหมาะอย่างยิ่งสำหรับผู้สูงอายุที่ร่างกายไม่พร้อมรับความบอบช้ำจากการผ่าตัดใหญ่
อย่างไรก็ตาม เทคนิค MIMVS มีข้อจำกัดที่ต้องอยู่ในดุลยพินิจของแพทย์ เนื่องจากอาจไม่เหมาะกับผู้ป่วยที่มีภาวะหลอดเลือดขาหนีบตีบตันอย่างรุนแรง ผู้ที่มีโครงสร้างหน้าอกผิดรูป เป็นโรคปอดขั้นรุนแรง หรือผู้ป่วยที่ต้องทำผ่าตัดบายพาสเส้นเลือดหัวใจร่วมด้วยหลายเส้น ซึ่งการผ่าตัดเปิดหน้าอกแบบปกติจะปลอดภัยกว่า ทั้งนี้ โรงพยาบาลนวเวชแนะนำว่าหากมีอาการเหนื่อยง่าย ใจสั่น หรือแน่นหน้าอก ควรรีบพบแพทย์เฉพาะทางเพื่อตรวจเช็กและวางแผนการรักษาที่เหมาะสมทันที
