นำเข้าแผงโซลาร์เซลล์ ต้องขอ มอก. อะไรบ้าง ก่อนขายในไทย

ธุรกิจโซลาร์เซลล์กำลังเป็นอีกหนึ่งโอกาสสำหรับผู้ประกอบการที่ต้องการนำเข้าสินค้าจากต่างประเทศมาจำหน่ายในไทย แต่ก่อนสั่งแผงโซลาร์เซลล์หรืออุปกรณ์เข้ามาขาย ควรเช็คให้ชัดว่าสินค้าแต่ละประเภทเกี่ยวข้องกับมาตรฐาน มอก. อะไรบ้าง ต้องขอใบอนุญาตหรือไม่ และต้องเตรียมเอกสารอะไร เพื่อป้องกันปัญหาการนำเข้าและช่วยให้เริ่มต้นธุรกิจได้อย่างราบรื่น

นำเข้าแผงโซลาร์เซลล์ ต้องมี มอก. อะไรบ้าง

แผงโซลาร์เซลล์ หรือแผงเซลล์แสงอาทิตย์ (Solar Panel) เป็นอุปกรณ์ที่ทำหน้าที่เปลี่ยนพลังงานแสงอาทิตย์ให้เป็นพลังงานไฟฟ้า ปัจจุบันมีการนำเข้ามาใช้งานทั้งในบ้านพักอาศัย อาคารสำนักงาน โรงงาน และธุรกิจต่างๆ

สำหรับผู้ที่ต้องการนำเข้าแผงโซลาร์เซลล์มาจำหน่ายในประเทศไทย มีมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมที่ควรรู้จัก ได้แก่

• มอก. 61215 เป็นมาตรฐานเกี่ยวกับคุณสมบัติการออกแบบและการรับรองแบบของแผงเซลล์แสงอาทิตย์ ใช้ประเมินความสามารถของแผงในการทำงานภายใต้สภาพแวดล้อมที่กำหนด
• มอก. 61730 เล่ม 1-2567 เป็นมาตรฐานด้านความปลอดภัยของแผงเซลล์แสงอาทิตย์ ครอบคลุมข้อกำหนดเกี่ยวกับการออกแบบและโครงสร้างของผลิตภัณฑ์
• มอก. 61730 เล่ม 2-2567 เป็นมาตรฐานด้านการทดสอบความปลอดภัยของแผงเซลล์แสงอาทิตย์ เช่น ความปลอดภัยทางไฟฟ้า ความร้อน และความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นระหว่างใช้งาน

อย่างไรก็ตาม ต้องแยกระหว่างมาตรฐานทั่วไปกับมาตรฐานบังคับให้ชัดเจน เพราะมีผลต่อการขอใบอนุญาตนำเข้า โดยสำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.) เคยชี้แจงว่า มอก. 61215 และ มอก. 61730 เล่ม 2-2567 เป็นมาตรฐานทั่วไป ซึ่งผู้นำเข้าสามารถนำเข้าสินค้าได้โดยไม่ต้องขอใบอนุญาต มอก. ตามมาตรฐานดังกล่าว ณ วันที่ให้คำชี้แจง ทั้งนี้ ผู้ประกอบการควรตรวจสอบสถานะการบังคับใช้ล่าสุดก่อนสั่งสินค้า

อุปกรณ์โซลาร์เซลล์ประเภทอื่น ต้องเช็ค มอก. อะไรบ้าง

การทำธุรกิจโซลาร์เซลล์ไม่ได้มีเฉพาะการขายแผงเท่านั้น ผู้ประกอบการบางรายอาจนำเข้าอุปกรณ์สำหรับติดตั้งระบบไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์มาจำหน่ายร่วมกัน เช่น อินเวอร์เตอร์ สายไฟ แบตเตอรี่ และอุปกรณ์ป้องกันไฟฟ้า ซึ่งสินค้าแต่ละชนิดมีมาตรฐานที่แตกต่างกัน

มาตรฐานในตารางเป็นรายการที่ควรนำไปตรวจสอบเพิ่มเติม โดยสถานะบังคับใช้และขอบข่ายสินค้าอาจแตกต่างกันตามประเภท รุ่น และประกาศที่มีผลในขณะนำเข้า

ตัวอย่างเช่น ผู้ประกอบการที่ต้องการนำเข้าสายไฟสำหรับติดตั้งแผงโซลาร์เซลล์ ควรตรวจสอบข้อกำหนดของ สายไฟโซลาร์เซลล์ มอก. 62930-2564 ซึ่งครอบคลุมคุณสมบัติของสายไฟที่ออกแบบมาสำหรับระบบผลิตไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์ โดยเฉพาะการทนต่อความร้อน ความชื้น และสภาพแวดล้อมภายนอกอาคาร

ส่วนผู้ที่ต้องการนำเข้าอุปกรณ์แปลงกระแสไฟฟ้า ควรตรวจสอบ มอก. อินเวอร์เตอร์โซลาร์เซลล์ ให้ตรงกับชนิดของอุปกรณ์ เพราะอินเวอร์เตอร์แต่ละประเภท เช่น On-Grid, Off-Grid และ Hybrid Inverter อาจมีข้อกำหนดด้านความปลอดภัยและการทดสอบแตกต่างกัน

ก่อนนำเข้าแผงโซลาร์เซลล์จากต่างประเทศ ต้องเตรียมอะไรบ้าง

ผู้ประกอบการที่วางแผนสั่งซื้อแผงโซลาร์เซลล์จากจีนหรือประเทศอื่น ควรขอข้อมูลสินค้าและเอกสารจากโรงงานผู้ผลิตให้ครบก่อนตกลงสั่งซื้อ โดยเฉพาะกรณีที่ต้องนำสินค้าเข้ามาจำหน่ายในจำนวนมาก

สิ่งที่ควรเตรียม ได้แก่

1. ข้อมูลสินค้าและรุ่นที่ต้องการนำเข้า เช่น ยี่ห้อ รุ่น กำลังไฟฟ้า ขนาดแผง และคุณสมบัติทางเทคนิค เพื่อใช้ตรวจสอบมาตรฐานที่เกี่ยวข้อง
2. Catalogue หรือ Datasheet เอกสารรายละเอียดสินค้าและข้อมูลทางเทคนิคจากโรงงานผู้ผลิต
3. Test Report รายงานผลการทดสอบผลิตภัณฑ์ตามมาตรฐานที่เกี่ยวข้อง เช่น IEC 61215 หรือ IEC 61730
4. Certificate จากผู้ผลิต เอกสารรับรองผลิตภัณฑ์ที่สามารถใช้ประกอบการตรวจสอบคุณภาพหรือการรับรองมาตรฐาน
5. เอกสารการนำเข้า เช่น Commercial Invoice, Packing List และ Bill of Lading หรือ Air Waybill สำหรับใช้ดำเนินพิธีการศุลกากร

การเตรียมเอกสารเหล่านี้ช่วยให้ผู้ประกอบการตรวจสอบได้ตั้งแต่ต้นว่าสินค้าที่กำลังจะสั่งซื้อมีข้อมูลครบถ้วนหรือไม่ และหากจำเป็นต้องดำเนินการขอใบอนุญาต มอก. ก็สามารถนำข้อมูลไปใช้ประกอบการยื่นคำขอได้สะดวกขึ้น

สำหรับผู้ที่มีรายงานผลการทดสอบจากต่างประเทศอยู่แล้ว ควรตรวจสอบเงื่อนไขการใช้ Test Report สำหรับ มอก. 61730 โดยเฉพาะเลขมาตรฐาน รุ่นสินค้า ห้องปฏิบัติการที่ออกเอกสาร และอายุของรายงาน เพราะผลทดสอบเดิมอาจนำมาใช้ประกอบการพิจารณาได้ตามเงื่อนไขของ สมอ.

ขั้นตอนขอ มอก. นำเข้าแผงโซลาร์เซลล์มาขายในประเทศไทย

สำหรับผู้ประกอบการที่ต้องการนำเข้าแผงโซลาร์เซลล์จากต่างประเทศมาจำหน่ายในไทย ควรเริ่มจากการตรวจสอบว่าสินค้าอยู่ภายใต้มาตรฐาน มอก. บังคับหรือไม่ หากเข้าข่ายต้องขอใบอนุญาต สามารถดำเนินการผ่านสำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.) ตามขั้นตอนดังนี้

1. ตรวจสอบมาตรฐาน มอก. ของสินค้าที่นำเข้า

ตรวจสอบว่าแผงโซลาร์เซลล์รุ่นที่ต้องการนำเข้าเกี่ยวข้องกับมาตรฐานใด และมาตรฐานนั้นมีผลบังคับใช้แล้วหรือยัง โดยสามารถตรวจสอบข้อมูลได้จากเว็บไซต์ สมอ. ที่ www.tisi.go.th หากเป็นมาตรฐานทั่วไป ผู้ประกอบการอาจไม่จำเป็นต้องขอใบอนุญาตนำเข้าตามมาตรฐานนั้น

2. เตรียมเอกสารจากโรงงานผู้ผลิต

ติดต่อโรงงานในต่างประเทศเพื่อขอเอกสารประกอบการยื่นคำขอ เช่น รายละเอียดสินค้า (Catalogue หรือ Datasheet) รายงานผลการทดสอบ (Test Report) เอกสารรับรองผลิตภัณฑ์ และข้อมูลโรงงาน โดยตรวจสอบชื่อรุ่นและคุณสมบัติสินค้าให้ตรงกับสินค้าที่ต้องการนำเข้าจริง

3. ยื่นคำขอทดสอบผลิตภัณฑ์และตรวจโรงงาน

กรณีที่ต้องขอใบอนุญาตนำเข้าสินค้าตามมาตรฐานบังคับ ผู้ประกอบการสามารถยื่นขอรับบริการผ่านระบบ e-License ของ สมอ. เพื่อดำเนินการทดสอบผลิตภัณฑ์และตรวจสอบระบบควบคุมคุณภาพของโรงงานผู้ผลิต หากโรงงานเคยผ่านการตรวจประเมินแล้ว อาจใช้เอกสารรับรองตามเงื่อนไขที่ สมอ. กำหนดได้

4. ยื่นขอใบอนุญาตนำเข้า มอก.

เมื่อมีผลการทดสอบผลิตภัณฑ์และผลตรวจโรงงานตามข้อกำหนดแล้ว ผู้ประกอบการสามารถยื่นคำขอใบอนุญาตนำผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมเข้ามาเพื่อจำหน่ายในประเทศไทย (แบบ มอ.5) ผ่านระบบ e-License โดยเจ้าหน้าที่จะตรวจสอบเอกสารและพิจารณาคำขอ ก่อนแจ้งให้ชำระค่าธรรมเนียมและออกใบอนุญาตอิเล็กทรอนิกส์

5. นำเข้าสินค้าและดำเนินพิธีการศุลกากร

หลังได้รับใบอนุญาตเรียบร้อยแล้ว ผู้ประกอบการสามารถดำเนินการนำเข้าสินค้าตามเงื่อนไขที่ได้รับอนุญาต พร้อมจัดเตรียมเอกสารสำหรับผ่านพิธีการศุลกากร เช่น Invoice, Packing List และเอกสารการขนส่ง เมื่อสินค้าผ่านการตรวจปล่อยแล้ว จึงดำเนินการจัดจำหน่ายตามข้อกำหนดที่เกี่ยวข้องได้

ข้อควรรู้: ขั้นตอนข้างต้นใช้สำหรับสินค้าที่เข้าข่ายมาตรฐานบังคับและต้องขอใบอนุญาตนำเข้า มอก. เท่านั้น ผู้ประกอบการควรตรวจสอบสถานะของมาตรฐานแผงโซลาร์เซลล์แต่ละรุ่นก่อนเริ่มดำเนินการ เพื่อหลีกเลี่ยงค่าใช้จ่ายและขั้นตอนที่ไม่จำเป็น

หากเป็นการนำเข้าอุปกรณ์โซลาร์เซลล์หลายประเภทพร้อมกัน เช่น แผงโซลาร์เซลล์ อินเวอร์เตอร์ และสายไฟ ผู้ประกอบการควรตรวจสอบมาตรฐาน มอก. และข้อกำหนดของสินค้าแต่ละประเภทให้ชัดเจนก่อนสั่งซื้อจากต่างประเทศ รวมถึงเตรียมเอกสารจากโรงงานผู้ผลิตให้ครบถ้วน หากไม่แน่ใจว่าสินค้าต้องขอใบอนุญาตหรือดำเนินการอย่างไร สามารถใช้ บริการรับจด มอก. จาก Livilution Consult เพื่อช่วยตรวจสอบมาตรฐาน เตรียมเอกสาร และประสานงานในขั้นตอนที่เกี่ยวข้องกับการขออนุญาตนำเข้า พร้อมให้คำปรึกษาฟรีผ่าน LINE: @liviconsult